Bình xịt muỗi - Diệt muỗi, xịt muỗi, Bình diệt muỗi, Bình phun muỗi

Bệnh sốt dengue có khả năng bùng phát thành những vụ dịch, chủ yếu xảy ra ở người lớn và ở các thành phố, có khi làm cả hàng chục ngàn người bị nhiễm bệnh. Bệnh bắt đầu bằng sốt đột ngột, kéo dài khoảng một tuần hoặc hơn, gây triệu chứng đau đầu, đau cơ, đau khớp xương và nổi mẩn ở da.

Bệnh ít khi dẫn đến tử vong, thường xảy ra ở các nước nhiệt đới và một số nước vùng cận nhiệt đới, có thể ở cả nông thôn lẫn thành thị nếu có sự hiện diện của loài muỗi truyền bệnh Aedes aegypti hoặc Aedes albopictus thích hợp.

Bệnh sốt xuất huyết hay sốt dengue xuất huyết là một bệnh nguy hiểm, xảy ra ở các nước vùng Đông Nam Á nhưng gần đây cũng đã xuất hiện ở một số nước vùng Nam Mỹ và Nam Thái Bình Dương. Bệnh thường xảy ra ở trẻ em, bắt đầu bằng sốt cao, đau đầu, khó thở và đau bụng. Dấu hiệu xuất huyết nội tạng cũng thường thấy. Hội chứng choáng (shock) sốt xuất huyết có thể xảy ra do mất máu và tụt huyết áp. Nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời thì có tới 50% trường hợp choáng có thể bị tử vong nhưng tỷ lệ tử vong chung thường từ 5 đến 10%.

Phòng bệnh và điều trị

Hiện nay chưa có vaccine phòng bệnh sốt dengue và bệnh sốt xuất huyết mặc dù đã có nhiều nỗ lực, cố gắng của các nhà khoa học để phát minh và sản xuất ra loại vaccine này. Bệnh cũng không có thuốc điều trị đặc hiệu, đối với các bệnh nhân có hội chứng choáng (shock) cần được nhanh chóng truyền dịch, huyết tương kịp thời và theo dõi các dấu hiệu sinh tồn một cách chặt chẽ để xử trí, can thiệp những triệu chứng, biến chứng trầm trọng; hạn chế tử vong.

Biện pháp phòng bệnh tốt nhất là làm giảm mật độ hoạt động của loài muỗi truyền bệnh Aedes aegypti. Biện pháp lâu dài nhưng ít tốn kém về kinh tế là hạn chế những nơi muỗi truyền bệnh đẻ trứng trên diện rộng bằng cách san lấp các ổ muỗi đẻ trứng tự nhiên hay nhân tạo, đốt hết các loại rác hữu cơ, làm lưới che đậy những dụng cụ chứa nước sinh hoạt, lắp đặt hệ thống ống dẫn nước kín ...

Nếu những biện pháp này không thể áp dụng được, cần phải thực hiện biện pháp diệt bọ gậy bằng các loại hóa chất an toàn và có hiệu quả. Chiến lược làm giảm nguồn lây bệnh cho cộng đồng là tổ chức công tác truyền thông giáo dục sức khỏe một cách rộng rãi và lâu dài. Việt Nam đã sử dụng một khẩu hiệu tuyên truyền khá cụ thể “Không có bọ gậy, không có sốt xuất huyết”.

Ở đất nước Singapore, nơi vẫn còn bệnh sốt xuất huyết lưu hành, đã sử dụng câu khẩu hiệu quyết liệt hơn “Hãy diệt nó trước khi nó giết ta” (Stop it now before it kills) với giải pháp rõ ràng “Tháo bỏ chỗ nước tù đọng-Gia đình khỏi bị sốt xuất huyết” (Get rid of stagnant water-Keep your home safe from dengue).

Ngoài ra, các biện pháp bảo vệ cá nhân phòng chống muỗi đốt ban ngày cũng nên áp dụng như mặc quần áo phòng hộ, sử dụng hóa chất xua muỗi và lưới chống muỗi. Ngoài những biện pháp hóa học thông thường để phòng chống muỗi đốt như phun hóa chất diệt côn trùng ở trong nhà, có thể thực hiện việc phòng chống muỗi đốt ban ngày bằng hương xua diệt muỗi, màn chống muỗi hoặc máy điều hòa nhiệt độ.

“Tháo bỏ chỗ nước tù đọng-Gia đình khỏi bị sốt xuất huyết”.

Trong những trường hợp dịch sốt dengue và sốt xuất huyết xảy ra, các biện pháp thường quy trên cũng cần được áp dụng, nhưng biện pháp khẩn cấp nhất với mục tiêu làm giảm nhanh quần thể muỗi trưởng thành là thực hiện việc phun không gian bằng hóa chất diệt côn trùng phù hợp. Phun hóa chất diệt côn trùng thường được tiến hành ở những khu vực của thành phố có nhiều ổ bọ gậy sẽ sinh ra nhiều muỗi Aedes aegypti trưởng thành.

Phun không gian hóa chất diệt muỗi bằng các dụng cụ như bình bơm đeo vai, máy phun mù xách tay, máy phun sương đặt trên xe ô tô hoặc máy bay. Việc phun hóa chất diệt tồn lưu lên tường vách trong trường hợp này không đạt hiệu quả vì loài muỗi truyền bệnh thường trú đậu trong nhà ở trên những diện tích không thuận tiện cho việc phun như rèm cửa, áo quần treo trong phòng ...

Một điều chú ý là ngành y tế dự phòng nên dự trữ một số lượng hóa chất diệt muỗi cần thiết để chủ động đối phó với những trường hợp khẩn cấp khi có dịch bùng phát trên diện rộng.